De Heidelbergse Catechismus bespreekt op verschillende plaatsen de betekenis van de prediking. Deze momenten maken helder dat de verkondiging van het Woord gewicht heeft. Wat bedoelen we daarmee?
Het antwoord komen we op het spoor als we nadenken over de vraag: Waarom wordt er gepreekt? Dat heeft met God te maken, met Zijn plan om een kerk te bouwen en zondige mensen te redden. De prediking is dus geen uitvinding van mensen. We komen deze nadruk op Gods bedoeling tegen in Zondag 21 (vraag en antwoord 54), waar het geloof in de heilige, algemene, christelijke kerk aan de orde komt: “Dat de Zoon van God van het begin van de wereld tot aan het einde Zich uit het gehele menselijke geslacht een gemeente tot het eeuwige leven heeft uitverkoren, door Zijn Geest en Woord in de eenheid van het ware geloof vergadert, beschermt en in stand houdt.”
Dit antwoord belijdt dat de Zoon van God en Zijn kerk bij elkaar horen. Zo was het al bij Israël en later komt de hele wereld in beeld. We denken aan wat er sinds Pasen en Hemelvaart is gebeurd. Christus is ten hemel gevaren en gaat verder met Zijn werk, waardoor er op Pinksteren een kerk ontstaat (Hand. 2). De kerk is dus onderdeel van het werk van de verhoogde Christus in de hemel. Hij zendt de Heilige Geest om de kerk te roepen en te bewaren tot op de dag van vandaag
Instrument van de Geest
We moeten in het genoemde antwoord van de Catechismus goed letten op de uitdrukking “door Zijn Geest en Woord”. Deze verwoordt dat de Heilige Geest niet ‘zomaar’ werkt. Hij gebruikt een belangrijk instrument om mensen tot geloof te brengen en verder te leiden: de prediking van Petrus en de andere apostelen. Na Pinksteren volhardt de eerste christengemeente in de ‘leer van de apostelen’ (Hand. 2:42), waarbij we opnieuw aan de verkondiging moeten denken. Op deze manier krijgen we zicht op het ‘gewicht’ van de prediking. Het is een belangrijk middel in handen van de Geest om geloof te werken en het te versterken.
De ketting van Christus, de Geest en de prediking heeft nog een laatste schakel: mensen. Voor het speciale werk van de prediking worden menselijke getuigen geroepen. Daaraan zitten twee kanten. Aan de ene kant ligt de boodschap van het Evangelie in handen van predikers van allerlei soorten en maten en met verschillende gaven. Er speelt dus een menselijke factor die voor veel variatie zorgt. Aan de andere kant staat God erachter en zorgt Hij voor de vrucht.
Daarom is de prediking ten diepste Gods werk en opdracht. Christus bouwt Zijn kerk door Zijn Geest en Woord. Deze gedachte helpt ons om de prediking in het goede licht te (blijven) zien. Hierbij denken we eerst aan de zondagse prediking in de vele kerkelijke gemeenten, maar niet alleen. Buiten de muren van de kerk denken we aan het evangelisatiewerk. En verder gebruikt de Heere het getuigenis van elke christen om mensen bij het geloof en de kerk te brengen. Op al deze plaatsen gaat het om hetzelfde: “door Zijn Geest en Woord”. In de naam van Christus is de prediking dus instrument van de Geest.